Uitwendige aambeien

Veel mensen krijgen ergens in hun leven last van aambeien. Dat is een onderwerp waar vaak wat schaamte of ongemak omheen hangt, terwijl het in de praktijk heel vaak voorkomt en flink kan afleiden in het dagelijks leven. Bovendien is het niet altijd meteen duidelijk waar uw klachten precies vandaan komen, zeker omdat verschillende aandoeningen rondom de anus op elkaar kunnen lijken.

Aambeien kunnen zowel inwendig als uitwendig voorkomen. De symptomen van aambeien en methoden om ze te verhelpen verschillen per type. In dit artikel leest u hoe uitwendige aambeien doorgaans worden herkend, welke factoren een rol kunnen spelen en welke stappen u kunt overwegen als u er last van blijft houden.

Wat is een uitwendige aambei?

Een uitwendige aambei is gezwollen aambeiweefsel dat aan de buitenkant van de anus ligt en als een voelbaar bultje of knobbeltje zichtbaar is. Dit bultje kan zacht of juist hard aanvoelen en geeft vaak druk, pijn of irritatie doordat het in de gevoelige anale huid ligt. Externe aambeien raken snel geïrriteerd door toiletpapier, vocht of wrijving van kleding, waardoor zij relatief vaak klachten geven in vergelijking met uitsluitend inwendig gelegen aambeien.

Wat is het verschil tussen inwendige en uitwendige aambeien?

Het verschil tussen inwendige en uitwendige aambeien zit vooral in de ligging en gevoeligheid. Inwendige aambeien liggen in het laatste deel van de darm, boven de sluitspier, en geven vooral bloedverlies of een uitzakgevoel, maar meestal weinig pijn. Uitwendige aambeien zitten op of net buiten de anus en vallen op als aambeien uitwendig zicht- en voelbaar zijn, met meer pijn en irritatie door de huid. Het voelt vaak aan als een harde, pijnlijke bult tussen de billen.

Hoe ontstaat een uitwendige aambei?

Uitwendige aambeien ontstaan door verhoogde druk op de bloedvaten rond de anus. Vaak spelen langdurig persen bij obstipatie, herhaalde diarree, lang op het toilet zitten, zwaar tillen, overgewicht en weinig beweging een rol. Door de druk zet het aambeiweefsel uit en kan naar buiten schuiven, waardoor een uitwendige aambei ontstaat. Soms ontstaat er in zo’n aambei een bloedstolsel; dan voelt de bult harder en pijnlijker aan. In dat geval kan sprake zijn van een getromboseerde aambei, die door een arts beoordeeld moet worden.

Gaat een uitwendige aambei vanzelf weg?

Een uitwendige aambei kan vanzelf kleiner worden of verdwijnen wanneer de druk op het gebied afneemt en u de huid zo min mogelijk irriteert. Dit geldt vooral voor kleinere aambeien uitwendig; bij grotere of steeds terugkerende zwellingen blijven vaak klachten bestaan of blijft er een huidflapje achter. Houdt de zwelling langer aan, wordt deze pijnlijker of verandert de kleur, dan is beoordeling en zo nodig uitwendige aambeien behandelen in een gespecialiseerd centrum aangewezen.

Is het terugduwen van uitwendige aambeien mogelijk?

Echte uitwendige aambeien zijn bedekt met huid en bedoeld om buiten te blijven, dus uitwendige aambeien terugduwen heeft meestal weinig effect op de klacht of genezing. Wat wél terug te duwen is, zijn inwendige aambeien die tijdens de ontlasting naar buiten zakken; in de praktijk verwarren veel mensen deze prolaps met uitwendige aambeien. Aambeien terugduwen gebeurt bij voorkeur liggend of gehurkt, met schone vingers en zachte, gelijkmatige druk. Wanneer dit pijnlijk is, niet lukt of de zwelling hard en blauw is, moet u niet forceren en medische beoordeling zoeken.

Is het mogelijk uitwendige aambeien te behandelen?

Uitwendige aambeien behandelen begint met drukverlaging in het anale gebied. Belangrijk zijn een vezelrijke voeding, voldoende drinken, bewegen, niet persen, niet lang op het toilet zitten en een milde hygiëne (spoelen met lauwwarm water, geen harde zeep). Deze maatregelen verminderen klachten en verkleinen de kans op nieuwe externe aambeien. Bij blijvende of ernstige klachten kan een specialist uitwendige aambeien behandelen met onder meer injectietherapie of chirurgie.

Wanneer moet u met uitwendige aambeien naar de huisarts?

U gaat met uitwendige aambeien naar de dokter als de pijn hevig is, de bult ineens toeneemt, hard en blauw wordt, er veel bloedverlies optreedt of de klachten ondanks leefstijlaanpassingen niet verbeteren. Bij onduidelijkheid of de zwelling wel door aambeien komt, of bij terugkerende aambeien uitwendig die het dagelijks functioneren beperken, is verwijzing naar een proctologisch expertisecentrum zinvol. De arts beoordeelt of er sprake is van uitwendige aambeien, een getromboseerde aambei of een andere aandoening en bespreekt passende behandeling.

Wanneer u verschillende maatregelen hebt genomen tegen de aambeien en deze niet verdwijnen, raden wij een aambeienbehandeling aan. Wil je laten beoordelen wat er aan de hand kan zijn en welke planbare stappen mogelijk zijn? Dan kun je bij het Chirurgisch Expertise Centrum eenvoudig een informatieaanvraag doen. Daarna krijg je uitleg over het vervolg, zoals het eventuele traject met verwijzing, vergoeding via een DBC en de rol van het wettelijk eigen risico.