Wetenschappelijke uitleg: zo vormen marisken zich

De vorming van marisken begint op microscopisch niveau met een lokale beschadiging of een tijdelijk zuurstoftekort in de huid rond de anus (ischemie). Dit wordt vaak veroorzaakt door microtrauma of verhoogde druk in het gebied. Als reactie hierop start het lichaam een genezingsproces waarbij granulatieweefsel ontstaat: nieuw, herstellend weefsel dat de beschadigde huid bedekt. Tijdens dit proces kan er overtollige huid gevormd worden, die uiteindelijk als een huidflapje zichtbaar blijft: een mariske.

Internationale studies, waaronder publicaties in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG), tonen aan dat marisken vaak het eindstadium vormen van een genezen anale fissuur of het gevolg zijn van aanhoudende wrijving en irritatie rond de anus.

Belangrijkste risicofactoren voor marisken

Marisken ontstaan niet zomaar: bepaalde risicofactoren en omstandigheden vergroten de kans op het ontwikkelen van deze huidflapjes. Een veelvoorkomende oorzaak is een anale fissuur, tijdens het herstelproces vormt de huid dan extra weefsel. Ook zwangerschap en bevalling zorgen voor verhoogde druk op het anale gebied, wat marisken in de hand kan werken. Chronische ontstekingen of irritaties rond de anus vormen eveneens een belangrijke risicofactor, net als een periode van aambeien.

Daarnaast speelt verhoogde druk tijdens de stoelgang, bijvoorbeeld door langdurige verstopping, een grote rol. Overgewicht kan dit effect versterken. Sommige mensen hebben bovendien een erfelijke aanleg, waardoor ze gevoeliger zijn voor het ontstaan van huidflapjes. Een ongezonde leefstijl, zoals een vezelarm dieet of slechte toilethygiëne, vergroot de kans vaak nog verder.

In de praktijk zien specialisten marisken dan ook vaak als een ‘nasleep’ van een langere periode van anale irritatie of herstel. Denk aan mensen met langdurige obstipatie, vrouwen die net bevallen zijn of patiënten die herstellen van een hardnekkige anale fissuur.